|
Jadą zaprzężonymi w konie kolorowymi wozami, pokazują dumę ze swojej tożsamości i przełamują przesądy. O XI Międzynarodowym Taborze Pamięci Romów, który 22 lipca wyruszy z Tarnowa, rozmawiamy z Adamem Andraszem, dyrektorem Centrum Kultury Romów, jednym z inicjatorów przedsięwzięcia.
Czy program tegorocznego Taboru Pamięci będzie się znacząco różnił od poprzednich imprez?
-Tak, w tym roku nastąpi otwarcie Małopolskiego Szlaku Martyrologii Romów. Wśród gości znajdą się przedstawiciele konsulatów i ambasad. Stacjonować będziemy w Borzęcinie Dolnym. Trasę zaczynamy 22 lipca, a kończymy 25. Jak zwykle jednak, nie zabraknie okazji do niezapomnianych spotkań i dobrej zabawy.
Jakie są główne punkty programu?
-Tabor wyruszy spod Muzeum Etnograficznego o godzinie 10. Później przejedzie przez miasto, Rynek, ul. Lwowską na cmentarz w Krzyżu. Tam odbędzie się modlitwa przy grobach Romów tarnowskich. Później wyruszamy na Pawęzów, Łęg Tarnowski, Żabno i tam też oddajemy hołd Romom pomordowanym w czasie II wojny światowej. Po drodze planujemy przystanki, bo konie nie mogą w taką pogodę długo ciągnąć bez odpoczynku. Przewidzieliśmy także posiłek dla uczestników taboru. Obozowisko założymy w Borzęcinie na stadionie „Sokoła”. Stamtąd tabor codziennie wyruszy w kolejne zaplanowane miejsca. W Borzęcinie oddamy hołd pomordowanym, a wieczorem na stadionie otworzymy wystawę „Romowie – historia i kultura” oraz drugą, fotograficzną „Cygany jadą…”. Co wieczór organizujemy ogniska i zabawę. Na pewno przyjdzie mnóstwo osób, które będą chciały uczyć się prawdziwej historii o Romach, będą zadawać pytania o ich dzieje w Polsce i zagranicą. Na miejscu znajdą się kompetentni ludzie, którzy na pewno udzielą wyczerpujących odpowiedzi. To oni poprowadzą dyskusję, której celem jest przekaz prawdy o Romach i łamanie utartych, złych o nich stereotypów.
Jakich gości spodziewacie się w tym roku?
-Trudno powiedzieć. Jak co roku wysyłamy mnóstwo zaproszeń. Z tego, co wiem, z Polski przyjedzie mniej Romów, ponieważ większość przebywa poza granicami kraju. Takie czasy…
Wielu jednak przyjeżdża z zagranicy?
-Przyjeżdżają z Kanady, Niemiec, Francji, Czech, Słowacji. Zespół muzyczny, który będzie występował w obozowisku, pochodzi właśnie zza naszej południowej granicy.
W uroczystościach upamiętniających martyrologię Romów zapowiedzieli swój udział przedstawiciele wielu konsulatów i ambasad, mających swe placówki w Polsce. Będą jeszcze jacyś szczególni goście?
-Trudno mi w tej chwili powiedzieć, ale na pewno będą przedstawiciele różnych środowisk morskich, przyjedzie do nas m.in. Kazimierz Jaworski, konsul Romów polskich Szwecji…
A może król polskich Romów?
-Niestety, nie będzie mógł nas odwiedzić. Ale przybędą ci, którzy stanowią znaczną cześć romskiej hierarchii.
W programie znajdują się także warsztaty muzyczne. Na czym będą polegały?
-Zapraszamy na nie wszystkich chętnych. Zabierzcie ze sobą instrumenty i dołączcie do nas. Wspólne muzykowanie rozpocznie się wieczorem na pierwszym przystanku na stadionie w Borzęcinie. Niewykluczone, że na koniec taboru uczestnicy warsztatów dadzą koncert z kapelą romską ze Słowacji.
To już 11. Tabor Pamięci. Czy przez te lata zmieniło się postrzeganie Romów przez Polaków?
-Tak oczywiście. Tabor temu właśnie służy. To jest przede wszystkim możliwość edukowania dzieci i młodzieży romskiej która już nie pamięta obozowego życia i nie mam możliwości uczestniczenia w taborach. Dla starszych Romów tabor stanowi powrót do przeszłości, który ich w jakiś sposób „regeneruje”, daje im siłę do życia. A osoby towarzyszące nam, które nie są Romami, wynoszą z uczestnictwa same pozytywy. Inaczej się rozmawia z ludźmi niemającymi bezpośredniego kontaktu ze środowiskiem romskim, a inaczej z osobami, które na co dzień stykają się z Romami. Dla tej grupy jesteśmy zwykłymi ludźmi, życzliwymi i otwartymi. Spotkania z taborem eliminują rasistowskie stereotypy i przełamują bariery. Cieszę się, że w naszej wędrówce uczestniczą studenci i liczna młodzież. To sprawia, że zaczynają interesować się Romską kulturą. To jest właśnie ten pozytywny efekt.
Spotyka się Pan z negatywnymi zachowaniami wobec Romów?
-W czasie Taboru nie, ale na co dzien – niestety – tak. Tabory świetnie służą integracji nie tylko ich uczestników, ale także Romów z rodzinami, w sąsiedztwie których rozbijamy obozowisko. Wspólnie spędzaliśmy czas, odwiedzaliśmy, byliśmy zapraszani do ich domów. Zawiązały się prawdziwe więzy przyjaźni.
A czym dla Pana jest Tabor Pamięci?
-To są wspomnienia, nowe kontakty z ludźmi… Chętnie do niego wracam i chciałbym, aby nie trwał kilka dni, ale przynajmniej od kwietnia do września.
Nie obawia się Pan, że kiedyś zabraknie kontynuatorów?
-Myślę, że nie. W młodym pokoleniu wytwarza się przeświadczenie, że kiedyś bedzie za to odpowiedzialne, że przejmie pałeczkę.
Kto wspiera organizację corocznych, morskich zjazdów?
-Przede wszystkim współpracuję z Adamem Bartoszem, dyrektorem Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Tak naprawdę, to cała organizacja spoczywa na naszych barkach. Wspiera nas Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Marek Nawara – marszałek województwa małopolskiego i oczywiście wicemarszałek, tarnowianin Roman Ciepiela. Zawsze też możemy liczyć na pomoc wójtów gmin, w których się zatrzymujemy.
Czego zatem życzyć na ten jedenasty Tabor?
-Przede wszystkim dobrej pogody; żeby konie szczęśliwie dojechały do celu bez uszczerbków na zdrowiu; abyśmy się mogli dobrze bawić. Zapraszam wszystkich do uczestnictwa. Tabor jest jak spotkanie z rodziną, której nie widziało długie lata. Pozwala poznać nowych ludzi. Często okazuje się, że spotykają się rodziny, które nawet nie wiedziały o swoim pokrewieństwie. Ale są to otwarte spotkania, więc zapraszam na nie wszystkich, którzy chcą więcej dowiedzieć się o historii i życiu Romów oraz poznać ich kulturę i dobrze się zabawić…
Wiem, że oprócz muzyki, można zasmakować oryginalnych potraw…
-Oczywiście, kuchnia romska jest nieodzownym punktem imprezy. Każdy będzie mógł z niej skorzystać. Raz jeszcze serdecznie zapraszam!
Rozmawiał ML
Odsłon: 299
Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.2 Polska adaptacja - JoomlaPL.com Team |